Sağlıklı yaşlanma genetikten çok yaşam tarzına bağlı! Yeni araştırma ne söylüyor?
Sağlıklı yaşlanmanın sırrı genetikten mi, yaşam tarzından mı geçiyor? Hangi çevresel faktörler erken ölüm riskini artırıyor? Obezite, sigara, egzersiz ve daha fazlası biyolojik yaşlanmamızı nasıl etkiliyor?
Oxford Üniversitesi tarafından yapılan kapsamlı bir araştırma, sağlıklı yaşlanmanın ve erken ölümün genetik faktörlerden çok yaşam tarzı koşullarına bağlı olduğunu ortaya koydu. İngiltere'de yaklaşık yarım milyon kişi üzerinde gerçekleştirilen çalışma, çevresel faktörlerin, genetik faktörlere göre yaklaşık 10 kat daha fazla etkili olduğunu gösterdi.
Araştırmacılar, katılımcıların 22 farklı hastalık için genetik risklerini inceleyerek, obezite, yüksek tansiyon gibi yaygın sağlık sorunlarının nasıl şekillendiğini takip etti. Ayrıca biyolojik yaşlanma hızını ölçmek için katılımcılardan alınan kan örnekleri ve protein verileri kullanıldı.
Başlangıçta 164 çevresel faktör üzerine odaklanan araştırma, nihayetinde bu faktörleri 25 temel ölçüme indirgedi. Bu ölçümler, eğitim seviyesi, gelir durumu, iş durumu, uyku düzeni, egzersiz alışkanlıkları, sigara kullanımı, sosyal destek, zihinsel sağlık durumu gibi pek çok yaşam tarzı faktörünü içeriyor. Bunların tek başına erken ölüm riskini fazla etkilemediği ancak bir araya geldiğinde bu riskin arttığı belirlendi.
Araştırma, genetik risklerin demans, meme, prostat ve kolorektal kanser gibi hastalıklar için daha büyük bir etken olduğunu, ancak akciğer hastalıkları, kalp hastalıkları ve karaciğer rahatsızlıkları için çevresel faktörlerin daha etkili olduğunu ortaya koydu. Bu bulgular, sağlıklı yaşlanma için genetik faktörlerin ötesinde, yaşam tarzı ve çevresel koşulların önemini vurguluyor.