Gayrimenkul satın alırken en sık tercih edilen yöntemlerin başında gelen konut kredisi süreci, bankaların titiz bir inceleme aşamasından geçiyor. Bankalar, kredi talebinde bulunan kişiyi değerlendirirken yaş, finansal geçmiş ve peşinat kapasitesi gibi temel unsurları göz önünde bulunduruyor.
Kredi başvurusu yapabilmek için 18 ile 70 yaş arasında olmak temel bir kural olarak kabul edilirken, nihai karar kişinin finansal karnesine göre veriliyor.
Finansal geçmiş ve kredi notu neden önemli?
Bankalar için en kritik gösterge, kişinin geçmiş ödeme alışkanlıklarıdır. Gelir durumu, kredi kartı ödemelerinin düzenliliği ve varsa icra kayıtları, kredi notunu oluşturan temel bileşenlerdir. 1 ile 1900 arasında değişen bu not, kişinin banka gözündeki güvenilirliğini temsil eder.
Peki, kredi notu nasıl oluşur?
Findeks verilerine göre notun %70'ini, kredili ürün ödeme alışkanlıkları ile mevcut borç durumu oluşturuyor. Yeni kredi açılışları ve kredi kullanım yoğunluğu da notu etkileyen diğer önemli faktörler arasında yer alıyor. Vatandaşlar, güncel durumlarını e-Devlet üzerinden Türkiye Bankalar Birliği Risk Merkezi raporu ile ücretsiz olarak takip edebiliyor.
Peşinat zorunluluğu: Evin değerinin ne kadarı kredilendirilir?
Konut kredisi alırken en çok merak edilen konulardan biri peşinat miktarıdır. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu (BDDK) düzenlemelerine göre;
-
Satın alınacak evin ekspertiz değerinin en az %10'unun peşinat olarak ödenmesi gerekiyor.
-
Banka tarafından verilen kredi miktarı, evin toplam değerinin %90'ını aşamıyor.
Ancak birden fazla gayrimenkulün teminat olarak gösterilmesi durumunda, bankalar evin değerinin tamamı için kredi imkanı sunabiliyor.
Ekspertiz raporu: Kredinin belirleyici faktörü
Ev kredisi sürecinde "ekspertiz raporu" bir seçenek değil, zorunluluktur. Banka tarafından atanan ancak bağımsız çalışan bir gayrimenkul değerleme uzmanı (eksper); evin konumunu, yaşını ve kira bedelini inceleyerek bir rapor hazırlar.
Banka, verebileceği maksimum kredi limitini bu uzman raporundaki tutara göre belirler. Bu nedenle, beğendiğiniz evin satış fiyatı ile eksperin belirlediği piyasa değeri arasındaki fark, çekebileceğiniz kredi miktarını doğrudan etkileyebilir.
